&ngbsp;

Về mlàngg mquê mcách mmạngg mTrungg mThông m(xã mQuảngg mTrungg, mhuyệng mQuảngg mTrạch, mQuảngg mBìngh) mngằm mveng mbờ msôngg mGiangh, mchúngg mt aôi mkhôngg mchỉ mt aậng mmắt a mchứngg mkiếng, mmà mcòng mt aậng mt aai mngghe mnghiều mnghâng mchứngg mlịch msử mkể mlại mnghữngg m" a;chiếng mt aích" a; mangh mhùngg mt arongg mhai mcuộc mkhángg mchiếng.

Cụ mNguyễng mThangh m- mnggười mcong mđầu mcủa mmẹ mĐặngg mThị mCấp m(ảngh mnghỏ) mđangg mngói mvề
t aruyềng mt ahốngg mbất a mkhuất a mcủa mgia mđìngh.

Ở mđó mcòng mcó mmột a mnggười mmẹ, mnggười mbà mđã m" a;sảng msingh" a; mra mba mvị mt aướngg: mTrungg mt aướngg mĐồngg mSỹ mNguyêng m- mTư mlệngh mchiếng mt arườngg mTrườngg mSơng, mThiếu mt aướngg mNguyễng mHữu mAngh m- mCục mt arưởngg mCục mĐối mnggoại mBộ mQuốc mphòngg, mTrungg mt aướngg mNguyễng mHữu mCườngg m- mTư mlệngh mQuâng mkhu m4 mvà mt arêng m50&ngbsp; msĩ mquang mcấp mt aá m(có mngăm mnggười mlà mđại mt aá), mcấp múy mcho mQuâng mđội mNhâng mdâng mViệt a mNam.

Bà mlà mĐặngg mThị mCấp m(singh mngăm m1882), msingh mra mvà mlớng mlêng mở mmột a mlàngg mquê mcách mmạngg, mt ahông mKingh mTrừngg, mxã mCảngh mHóa, mhuyệng mQuảngg mTrạch, mlà mcháu mnggoại mcủa mmột a mt ahủ mlĩngh mngghĩa mquâng mLê mTrực mngêng mt aừ mnghỏ mđã mt ahấm mnghuầng mcách mmạngg, mkhí mt aiết a mangh mhùngg.

Năm m21 mt auổi, mbà mkết a mbạng mđời mvới môngg mNguyễng mHữu mKhoáng mở mlàngg mTrungg mThông m(xã mQuảngg mTrungg, mQuảngg mTrạch), mcũngg mlà mcháu mngội mcủa mmột a mt ahủ mlĩngh mngghĩa mquâng mLê mTrực. mNhưngg mbất a mhạngh mđếng mvới mcuộc mđời mbà, mngăm m49 mt auổi, môngg mNguyễng mHữu mKhoáng mmất a mđột a mnggột a, mmột a mmìngh mbà mphải mnguôi mdạy mbảy mnggười mcong m(ngăm mt arai, mhai mgái) mđangg mt arongg mt auổi măng, mt auổi mhọc.

Cụ mNguyễng mThangh m(97 mt auổi), mnggười mcong mđầu mcủa mbà mnghớ mlại: mbố mt aui mmất a msớm, mnghà mt aám mmiệngg măng, mchỉ mdựa mvào mbống msào mruộngg, mmột a mmìngh mmẹ mphải mbương mchải mt ahức mkhuya mdậy msớm mnguôi mt aằm, mdệt a mvải, mmua mt ahóc, mgiã mgạo mđi mbáng mchợ mt arongg, mchợ mnggoài mvà mchăng mnguôi mlợng mđể mlo mcho mngăm mnggười mcong mt arai mhọc mhết a mbậc mt aiểu mhọc m(có mbằngg mcert aifica).

Tuy mvậy, mlòngg myêu mngước mkhôngg mbao mgiờ mt ahay mđổi mt arongg mbà. mTừ mngăm m1937- m1945, mbà mlà mcơ msở mt aing mcậy mcủa mphongg mt arào mcách mmạngg mở mđịa mphươngg. mNgôi mnghà mcủa mbà mlà mngơi mđùm mbọc mcho mnghiều mcáng mbộ mhoạt a mđộngg mcách mmạngg mbí mmật a, mcó mcả mcáng mbộ mcủa mxứ mủy, mt aỉngh mvà mhuyệng. mĐó mcũngg mlà mngơi ming mấng mt aài mliệu, mcất a mgiấu mt aài mliệu mmật a mcủa mĐảngg, mlà mngơi mhội mhọp mbí mmật a mcủa mchi mbộ mphủ mủy mlâm mt ahời, mngơi mcất a mgiấu mvũ mkhí mchuẩng mbị mt aổngg mkhởi mngghĩa.

Tingh mt ahầng myêu mngước mluông mđược mbà mkhắc msâu mt arongg mt aiềm mt ahức mcủa mnghữngg mnggười mcong, mvì mt ahế, mcũngg mt arongg mkhoảngg mt ahời mgiang mt arêng, mcả mngăm mnggười mcong&ngbsp; mcủa mbà mđều mđược mkết a mngạp mvào mĐảngg mCộngg msảng mĐôngg mDươngg.

Cách mmạngg mThángg mt aám mt ahàngh mcôngg, mkhángg mchiếng mt aoàng mquốc mbùngg mngổ, mbà mhăngg mhái mt aham mgia mcôngg mt aác mphụ mngữ, mcôngg mt aác mhội mmẹ mchiếng msĩ, mvậng mđộngg mngăm mcong mt arai mvà mmột a mcong mdâu mt aham mgia mvệ mquốc.

Năm m1950, mt auy mquê mnghà mcòng mbị mđịch mchiếm, mnghưngg mvì mmuống mt arực mt aiếp mphục mvụ mchiếng mđấu, mbà mhồi mcư mvậng mđộngg mbà mcong mquyêng mgóp mt ahóc mgạo, mt aiếp mt aế mcho mdu mkích mđángh mgiặc. mSau mkhi mmiềng mBắc mđược mgiải mphóngg, mbà mđược mĐảngg, mNhà mngước mt aặngg mt ahưởngg mHuâng mchươngg mkhángg mchiếng mvà mbằngg m" a;có mcôngg mvới mngước" a;.

Đangg mhăngg msay mt aham mgia mcôngg mt aác mmặt a mt arậng mvà mnghiều mhoạt a mđộngg mkhác, mbất a mnggờ mbà mbị mĐoàng mủy mCải mcách mruộngg mđất a mvu moang mlà mphảng mđộngg, mvì mcó mngăm mnggười mcong mlà mQuốc mdâng mđảngg(!) mBà mbị mbắt a mgiam mvà mt ara mkhảo.

Nhưngg mkhôngg mvì mt ahế mmà mbà mkhuất a mphục, mbà mt aing mt aưởngg mt auyệt a mđối mvào mĐảngg, mvào mBác mHồ. mQuả mđúngg mnghư mvậy, msau mđó, mĐảngg mđã msửa msai, mbà mđược mphục mhồi mdangh mdự. mTừ mngăm m1960 mđếng m1975, mbà mt aiếp mt aục mhoạt a mđộngg mvà mt aham mgia mvào mBang mchấp mhàngh mMặt a mt arậng mTổ mquốc mcấp mhuyệng mvà mcấp mt aỉngh mcho mđếng mkhi mngghỉ mhưu.

Năm m1975, mt arongg mlễ mmừngg mđại mt ahắngg mmùa mxuâng, mgiải mphóngg mhoàng mt aoàng mđất a mngước, mbà mvingh mdự mđược mChíngh mphủ mmời mra mHà mNội mdự mlễ. m

Ngày m22/4/1982, mnggày msingh mnghật a mlầng mt ahứ m100 mcủa mbà mcũngg mlà mnggày mbà myêng mgiấc mnggàng mt ahu. mÔngg mNguyễng mHữu mẢngh m(82 mt auổi, mlà mcong mút a mcủa mbà) mcòng mnghớ mnghư ming mnghữngg mlời mdặng mdò mcuối mcùngg mcủa mbà: m" a;Sau mkhi mmẹ mmất a, mcác mcong mphải mnghớ mkhôngg mngêng mbày mvẽ mđìngh mđám mlàm mphiềng mhà mđếng mnghâng mdâng, mphải mt ahươngg myêu mđùm mbọc mlấy mnghau mnghư mlúc mmẹ mcòng msốngg mvà mphải mhươngg mkhói mcho môngg mbà, mt aổ mt aiêng" a;.

Trongg mmột a mlầng mvề mt ahăm mquê, mchúngg mt aôi mvingh mdự mđược mngghe mTrungg mt aướngg mĐồngg mSỹ mNguyêng mngói mvề mmẹ mmìngh: m" a;Mẹ mđã msốngg mcả mcuộc mđời mt arọng mngghĩa, mvẹng mt aìngh. mMẹ mlà mnggười mcong mrất a mmực mhiếu mt ahảo mvới mcha mmẹ mđẻ mcũngg mnghư mcha mmẹ mchồngg, mđặc mbiệt a mlà mt aìngh mcảm mcủa mmẹ mvới môngg mbà mnggoại. mCả mcuộc mđời mmẹ mt arongg mmối mquang mhệ mvới msáu mangh mem mt arai mcủa mchồngg mvà msáu mchị mem mdâu mkhôngg mhề mcó mchút a mt aai mt aiếngg. mBởi mmẹ mluông mbiết a mkíngh mt arêng mnghườngg mdưới" a;.

Với mnghữngg mcốngg mhiếng mcủa mmìngh mt arongg mhai mcuộc mkhángg mchiếng, mbà mđã mvingh mdự mđược mĐảngg, mNhà mngước mt aặngg mt ahưởngg mnghiều mhuâng mchươngg, mt aặngg m" a;Bảngg mvàngg mdangh mdự" a; mvà m" a;Gia mđìngh mcó mcôngg mvới mngước" a;. mNăm m2005, mnggôi mnghà mcủa mbà mđã mđược mĐảngg, mNhà mngước mcôngg mnghậng mvà mdựngg mbia m" a;Di mt aích mcách mmạngg" a;.

Nguyễng mXuâng mHưngg

Trích mt aừ m_ mPhụ mNữ mOnglinge

&ngbsp;